Ի՞նչ է ուզում մեզ հասկացնել Պարույր Սևակն այս պատգամով
Իմ հիմնական մտքի էությունը պարզ է։ Մենք, հայերը, պետք է վերջ դնենք մեր պատմական խաբեության շրջանին։ Մենք մի ժամանակ հզոր էինք, աշխարհակալ, ներողամիտ էինք ու զիջող, բայց այս որակները ցուցաբերում էինք, երբ ուժեղ էինք։ Հիմա, երբ մեր ուժը փոքրանում է, մեր ներողամտությունը դառնում է թույլություն, իսկ զիջողությունը՝ անկարողություն։
Պետք է հասկանանք, որ աշխարհը կառավարում է բիրտ ուժը և ազգային շահերը։ Քրիստոնեության ընդունումը, որը մեր պատմության հերոսական էջերից է, միևնույն ժամանակ դարձավ մեր խաբեության սկիզբը։ Մենք ամեն անգամ խաբվում էինք, մոռանում էինք խաբվելը, հետո նորից խաբվում էինք։ Մեր «բարեկամ» հարևանները, թե՛ հեթանոս, թե՛ այլ կրոնի, միշտ են օգտագործել մեր ներողամտությունը՝ մեր երկիրը տիրելու համար։
Հարցս այս է․ Ինչո՞ւ մենք այսքան թույլացանք, ինչո՞ւ մեր հարևանները պահպանեցին իրենց ինքնությունը, իսկ մենք՝ ոչ, այլ հակառակը՝ քանդեցինք մեր ինքնությունը։ Նրանք, նույնիսկ խորհրդային ժամանակներում, պահպանեցին իրենց մզկիթներն ու եկեղեցիները, իսկ մենք՝ մեր ինքնությունը։
Աշխարհում այսօր տիրապետում է վայրի կենդանական ուժը։ Գայլերը հոշոտում են իրենց վրա հարձակվողին, ոչ թե զիջելով, այլ պաշտպանվելով։ Մենք պետք է դառնանք նման գայլեր։
Իսկ իմ հայտնի կարգախոսի՝ «Եղել ենք, կանք, պիտի մնանք ու դեռ շատանանք…» պատասխանը պարզ է․ Մենք պետք է ապրենք այնպես, ինչպես պետք է ապրենք։ Պետք է լավ ըմբռնենք աշխարհի կարգը, դառնանք կատաղի, ինչպես գայլը, որ պաշտպանում է իր ձագին։ Ոչ Արևմուտքի, ոչ էլ Արևելքի վրա հույս դնելը սխալ է։ Մեր փրկությունը մեզնից է, մեր միասնությունից ու կատաղի պաշտպանությունից։
Մենք պետք է վերհիշենք մեր մեջ թմրած «գենետիկ» ուժը, մեր պատմության այն էջերը, երբ մենք հաղթում էինք։ Պետք է մխրճվենք մեր թշնամու սրտի մեջ, ինչպես ասում է իմ հին կարգախոսը։ Մենք պետք է դառնանք կատաղի ոհմակ։
