Ինչ էր ուզում Պուտինը և ինչ ստացավ Փաշինյանից
Արդեն մի քանի ամիս է, ինչ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը և Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում են։ Այս հանդիպումների նպատակը, թվում է, ոչ միայն հարաբերությունների վերականգնումն է, այլև ավելի խորը, ռազմավարական նշանակություն ունեցող հարցերի քննարկում։
Իմ վերլուծությունից ելնելով՝ Պուտինի մոտեցումը հիմնված էր մի քանի հիմնական նպատակների վրա։ Նախ, նա ձգտում էր վերականգնել և ամրապնդել Ռուսաստանի դերը Հայաստանի անվտանգության և քաղաքական կայունության երաշխավորի որպես։ Պուտինը, իհարկե, չէր կարող թույլ տալ, որ Հայաստանը հեռանա իր ազդեցության գոտուց, հատկապես այն պայմաններում, երբ Երևանը փորձում էր դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել Արևմուտքի հետ։
Երկրորդ, Պուտինը հետաքրքրված էր Հայաստանի ներքին քաղաքականության հնարավոր ճանապարհների վրա։ Ռուսաստանի համար կարևոր էր, որ Հայաստանում իշխանությունները ունենան հստակ և կայուն տեսլական՝ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վերաբերյալ։ Փաշինյանի հետ հանդիպումները հնարավորություն էին տալիս ոչ միայն ճշտել այս տեսլականը, այլև ազդեցություն ունենալ դրա ձևավորման վրա։
Երրորդ, Պուտինը, հավանաբար, ուզում էր ցույց տալ, որ Ռուսաստանը շարունակում է լինել տարածաշրջանի հիմնական խաղացողը։ Պուտինի և Փաշինյանի հանդիպումները, որոնք տեղի էին ունենում Բաքուի հետ հարաբերությունների լարվածության ֆոնին, Ռուսաստանի դիրքը հստակեցնում էին՝ որպես տարածաշրջանի անվտանգության և խաղաղության պահապան։
Ինչ վերաբերում է Փաշինյանի նպատակներին, ապա դրանք, թերևս, ավելի բազմաշերտ էին։ Նա, մի կողմից, ձգտում էր ապահովել Հայաստանի անվտանգությունը՝ օգտագործելով Ռուսաստանի հետ գոյություն ունեցող դաշնակցական կապերը։ Մյուս կողմից, Փաշինյանը փորձում էր ռազմավարական հաշտեցում գտնել Ռուսաստանի հետ՝ միաժամանակ պահպանելով իր երկրի արտաքին քաղաքականության բազմազանությունը։ Նա պետք է ցույց տվեր, որ կարող է աշխատել Ռուսաստանի հետ՝ միաժամանակ չդառնալով Ռուսաստանի կախյալ։
Փաշինյանի հաջողությունը կարելի է գնահատել այն հանգամանքով, որ նա կարողացավ պահպանել Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները՝ միաժամանակ իր երկրի արևմտյան ուղղությամբ քաղաքականությունը չխոչընդելու։ Նա հասավ դրան՝ ցույց տալով, որ Հայաստանը կարող է լինել Ռուսաստանի հավատարիմ գործընկեր՝ միաժամանակ ունենալով իր սեփական ինքնուրույն քաղաքականությունը։ Այս հավասարակշռված մոտեցումը թույլ տվեց Փաշինյանին ստանալ այն, ինչ Պուտինը ցանկանում էր՝ Հայաստանի կայունություն և Ռուսաստանի դերը որպես երաշխավոր, և միաժամանակ պահպանել իր երկրի ինքնուրույնությունը։
